Ở các bài học trước các em đã khám phá về nguyên tắc sắp xếp của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, sự đổi khác tuần hoàn cấu hình electron nguyên tử với tính chất của những nguyên tố hóa học.

Bạn đang xem: Ý nghĩa bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học


Bài này họ cùng khám phá về ý nghĩa sâu sắc của bảng tuần hoàn, về quan hệ giữa địa điểm của nguyên tố và kết cấu nguyên tử của nó; giữa vị trí và đặc điểm của nguyên tố với so sánh đặc thù hóa học tập của một nhân tố với các nguyên tố lạm cận.

I. Quan hệ giữa vị trí của thành phần và kết cấu nguyên tử của nó

• Biết vị trí của một yếu tắc trong bảng tuần hoàn, rất có thể suy ra cấu trúc của yếu tố đó và ngược lại.

+ Số vật dụng tự của nguyên tố ↔ Số proton, số electron.

+ Số thứ tự của chu kì ↔ Số lớp electron.

+ Số thiết bị tự của group A ↔ Số electron phần bên ngoài cùng.

* ví dụ như 1: Nguyên tố gồm số máy tự 20">20, chu kì 4">4, nhóm IIA. Hãy mang lại biết:

- Số proton, số electron trong nguyên tử?

- Số lớp electron trong nguyên tử?

- Số eletron lớp ngoài cùng vào nguyên tử?

* phía dẫn

- Nguyên tử có 20p">20p, 20e">20e

- Nguyên tử có 4">4 lớp electron

- Số electron phần ngoài cùng là 2">2

⇒ yếu tắc này là can xi (Ca)Ca">.

Ca">* ví dụ 2: mang lại biết cấu hình electron nguyên tử của một yếu tố là 1s22s22p63s23p4 cho biết vị trí của nguyên tố đó trong bảng tuần hoàn?

* hướng dẫn:

Nguyên tố này ở:

- Ô nguyên tố thiết bị 16 vì gồm tổng số 16e (nguyên tử bao gồm 16 electron, 16 proton, số đơn vị điện tích hạt nhân là 16, ngay số thứ trường đoản cú của yếu tố trong bảng tuần hoàn).

- Chu kì 3 vì gồm 3 lớp electron.

- đội VIA vì gồm 6 electron lớp ngoài cùng.

⇒ Đó là nguyên tố diêm sinh (S).

*

II. Quan hệ giới tính giữa vị trí và đặc điểm của nguyên tố

• Biết vị trí một yếu tố trong bảng tuần hoàn, ta có thể suy ra những đặc thù hóa học tập cơ bản của nó:

- Tính kim loại, tính phi kim:

+ các nguyên tố ở những nhóm IA, IIA, IIIA (trừ H">H và B">B) có tính kim loại.

+ những nguyên tố ở các nhóm VA, VIA, VIIA (trừ antimon, bitmut cùng poloni) bao gồm tính phi kim.

- Hóa trị cao nhất của nguyên tố trong hợp chất với oxi, hóa trị của yếu tắc trong hợp hóa học với hiđro.

- cách làm oxit cao nhất.

- phương pháp hợp chất khí với hiđro (nếu có)

 

IA

IIA

IIIA

IVA

VA

VIA

VIIA

Công thức oxit cao nhất

R2O

RO

R2O3

RO2

R2O5

RO3

R2O7

Công thức hợp chất khí cùng với hiđro

 

 

 

RH4

RH3

RH2

RH

- phương pháp hiđroxit tương ứng (nếu có) và tính axit hay bazơ của chúng.

* Ví dụ: Nguyên tố sulfur ở ô sản phẩm 16, nhóm VIA, chu kì 3. 

⇒ lưu huỳnh là phi kim.

- Hoá trị cao nhất với oxi là 6, phương pháp oxit cao nhất là SO3.

- Hoá trị với hiđro là 2, công thức hợp hóa học khí cùng với hiđro là H2S.

- SO3 là oxit axít cùng H2SO4 là axít mạnh.

III. So sánh đặc thù hóa học tập của một nguyên tố với các nguyên tố lân cận

• nhờ vào quy luật biến đổi tính chất của những nguyên tố trong bảng tuần hoàn rất có thể so sánh tính chất hóa học của một yếu tắc với các nguyên tố lạm cận.

* lấy một ví dụ 1: So sánh: P(Z=15)">P(Z=15) với Si(Z=14)">Si(Z=14)và S(Z=16)">S(Z=16)

⟶">⟶ Si">Si, P">P, S">S thuộc và một chu kì ⇒">⇒ theo chiều tăng của Z">Z ⇒">⇒ tính phi kim tăng dần SiPS">Si

* lấy ví dụ như 2: So sánh: P(Z=15)">P(Z=15) với N(Z=7)">N(Z=7) và As(Z=33)">As(Z=33)

⟶">⟶ N">N, P">P, As">As thuộc cùng nhóm A">A ⇒">⇒ theo chiều tăng của Z">Z ⇒">⇒ tính phi kim bớt dần AsPN">As

Kết luận:

- trong chu kì theo chiều tăng của điện tích hạt nhân thì:

+ Tính phi kim khỏe khoắn dần, tính sắt kẽm kim loại yếu dần.

+ Oxit cùng hiđroxit có tính bazơ yếu hèn dần, tính axit khỏe mạnh dần.

- vào nhóm A">A theo chiều tăng của diện tích hạt nhân thì: Tính kim loại tăng dần, tính phi kim sút dần.

IV. Bài bác tập về ý nghĩa sâu sắc của bảng hệ thống tuần hoàn

* bài xích 1 trang 51 SGK Hóa 10: Số hiệu nguyên tử Z của các nguyên tố X, A, M, Q theo thứ tự là 6, 7, 20, 19. Nhấn xét nào tiếp sau đây đúng?

A. X thuộc đội VA.

B. A, M thuộc đội IIA.

C. M thuộc team IIB.

D. Q thuộc team IA.

* Lời giải:

- Chọn câu trả lời đúng: D. Q thuộc đội IA.

Vì Z của các nguyên tố X, A, M, Q lần lượt là 6, 7, 20, 19 nên:

ZX = 6 có cấu hình e là: 1s22s22p2

ZA = 7 có thông số kỹ thuật e là: 1s22s22p3

ZM= 20 có cấu hình e là: 1s22s22p63s23p64s2

ZQ = 19 có cấu hình e là: 1s22s22p63s23p64s1

* bài 2 trang 51 SGK Hóa 10: Số hiệu nguyên tử Z của những nguyên tố X, A, M, Q theo lần lượt là 6, 7, 20, 19. Dìm xét nào sau đây đúng?

A. Cả 4 nguyên tố trên thuộc 1 chu kì.

B. M, Q nằm trong chu kì 4.

C. A, M trực thuộc chu kì 3.

D. Q ở trong chu kì 3.

* Lời giải:

Chọn câu trả lời đúng: B. M, Q nằm trong chu kì 4.

- bởi M, Q gồm 4 lớp electron nên thuộc chu kì 4.

ZM= 20 có cấu hình e là: 1s22s22p63s23p64s2

ZQ = 19 có thông số kỹ thuật e là: 1s22s22p63s23p64s1

- Còn Z, A bao gồm 2 lớp electron nên thuộc chu kì II

ZX = 6 có cấu hình e là: 1s22s22p2

ZA = 7 có thông số kỹ thuật e là: 1s22s22p3

* bài xích 3 trang 51 SGK Hóa 10: Trong bảng tuần hoàn, yếu tắc X bao gồm số sản phẩm công nghệ tự 16, thành phần X thuộc:

A. Chu kì 3, team IVA.

B. Chu kì 4, đội VIA.

C. Chu kì 3, nhóm VIA.

D. Chu kì 4, đội IIA.

Chọn giải đáp đúng

* Lời giải:

Chọn đáp án đúng: C. Chu kì 3, đội VIA.

- Vì X gồm số đồ vật tự 16 nên

ZX = 16 có thông số kỹ thuật e là: 1s22s22p63s23p4

Có 3 lớp e cần X trực thuộc chu kì 3; gồm 6 electron phần bên ngoài cùng bắt buộc thuộc đội VIA.

* bài 4 trang 51 SGK Hóa 10: Dựa vào địa chỉ của nguyên tố Mg (Z = 12) vào bảng tuần hoàn:

a) Hãy nêu tính chất hóa học cơ bản của nó:

 Là sắt kẽm kim loại hay phi kim.

- Hóa trị cao nhất đối cùng với oxi.

- Viết bí quyết của oxit cao nhất và hidroxit tương xứng và đặc điểm của nó.

b) So sánh tính chất hóa học của nguyên tố Mg (Z = 12) với na (Z = 11) cùng Al (Z = 13).

* Lời giải:

a) thông số kỹ thuật electron của nguyên tử Mg: 1s22s22p63s2.

Mg bao gồm 2e ở lớp bên ngoài cùng cần thể hiện tính kim loại, hóa trị cao nhất với oxi là II, hóa học MgO là oxit bazơ và Mg(OH)2 là bazơ.

b) So sánh tính chất hóa học:

 Na: 1s22s22p63s1.

 Mg: 1s22s22p63s2.

 Al: 1s22s22p63s23p1.

- tất cả 1, 2, 3 electron ở phần ngoài cùng yêu cầu đều là kim loại.

- Tính sắt kẽm kim loại giảm dần theo chiều Na> Mg > Al.

- Tính bazơ giảm dần theo chiều NaOH > Mg(OH)2 > Al(OH)3.

* bài xích 5 trang 51 SGK Hóa 10: a) dựa vào vị trí của yếu tắc Br (Z = 35) trong bảng tuần hoàn, hãy nêu các đặc thù sau:

- Tính sắt kẽm kim loại hay tính phi kim.

- Hóa trị tối đa trong hợp hóa học với oxi với với hiđro.

- phương pháp hợp chất khí của brom cùng với hiđro.

b) So sánh tính chất hóa học tập của Br cùng với Cl (Z = 17) và I (Z = 53).

* Lời giải:

a) Br thuộc đội VIIA, chu kì 4 gồm 35 electron nên cấu hình theo lớp electron là 2, 8, 18, 7.

- Br tất cả 7e lớp ngoài cùng buộc phải là phi kim.

- Hóa trị tối đa với oxi là VII. Hóa trị vào hợp chất khí với hiđro là I và có công thức phân tử là HBr.

Xem thêm: Ccu Là Gì ? Ccu (Concurrent Users) Là Gì

b) Tính phi kim giảm dần Cl > Br > I.

* bài xích 6 trang 51 SGK Hóa 10: Dựa vào quy luật chuyển đổi tính kim loại, tính phi kim của những nguyên tố vào bảng tuần hoàn, hãy trả lời các thắc mắc sau:

a) Nguyên tố nào là sắt kẽm kim loại mạnh nhất? Nguyên tố như thế nào là phi kim mạnh khỏe nhất?

b) những nguyên tố sắt kẽm kim loại được phân bổ ở khoanh vùng nào trong bảng tuần hoàn?

c) những nguyên tố phi kim được phân bố ở khu vực nào vào bảng tuần hoàn?

d) nhóm nào có những nguyên tố kim loại điển hình? team nào gồm phần đông những phi kim điển hình?